Obelezhimo 76 bers kothar proboj panljengo kothar logor Jasenovac. Kothar 117 so achile dzivde logorashija save  gele ano proboj  achilo samo jek Rom.

Presedniko Srpsko narodnog vecha Milorad Pupovac , resednik kordinacije Jevrejengo opshtina ko Hrvatsko Ognjen  Kraus”  presedniko Savez Roma” Kali Sara ” Veljko     Kajtazi hem presedniko  Saveza  antifastitichke borcija hem antifashista Franjo Habulin mukhle vencija ki Bareski luludin ko Spomen podruchije Jasenovac.

Kraus  pendja angleder kaj o predstavnikija e narodosko so mulje dogovorindze pe zajedno te uchestvujinen  ki komemoracija ko Jasenovac palo so o premijeri  Andrej Plenkovic na manglja te ovol ko than zajedno e presednikoja Hrvatskake Zoran Milanovic.

Presedniko romane nacionalne manjinake Veljko Kajtazi pendja  kaj thano iznenadimo  so na hine jedinstvene kolona , uzalo napomena kaj odova savo mulo najhari thane krive basi situacija  hem odnosija save vladinen , izvestindza i angencija SRNA.

Premijeri Hrvtskako Andrej Plenkovic izjavindza avdive  ko Jasenovac kaj ”Nezavisno Drzava Hrvatska” ( NDH ) hem jasenovachko  ustashko kocetracioni logori  andar Dujto lumijako maribe  jek khotar najtargichno period hrvatske istorijake sa odola loshnipa nasti te oven bisterde.

“Aljam ko Jasenovac te da pochast baso mulje rezimisko  NDH hem daravne zlochinijenge save kerde ke akava hem aver logorija protiv Jevrejia,Srbijancija ,Roma,Hrvatija antifashistija , demokrate. Odova i sigurno  jek khotar  najtagichino thana hrvatskake istorijake” , vakerdja Plenkovic e zurnalistijenge soske i delegacija  Vlade Hrvatskake  mukhlje  vencija  ko spomen podruchije Jasenovac povod 76 bersengo proboj  e panljengi khotar  odova ustasko logorija, objavindza  i agencija  BETA

Koncetracionio logor Jsenovac  formirimo thano avgusta 1941. bers  ki obala Save ki Phurani Gradishka uzalo  foro . Uzalo 1.337 dive te ovola  hine sratiste  baso gadze  ,  hem Roma hem Jevrejija ,hem sarijenge hem barenge thiknenge djuvljenge musnge baso sarijende, socijalno  , obrazovano hem aver profilija, sar hem baso komunistija , partizanjenge hem baso ljenge  pomocnijenge.

Prema  svedochenje so achilje dzivde , ki rat  pasho 21.hem 22. april odluchindze te napadinen  i zgrada  hem te marenpe bi oruzijengo vastencar ani borba ko dzivdipa numa dzi ko  meriba. Svako logorasi paglja diso taro vudara nesavo predmet , ko 10 sati  sabalje 22. april 1945.bers  paglje  sa udara hem djamija hem prastandilje khotar i zgrada.

Khotar 600 panlje save kedindje snaga basho nashiba khotar odova than e logoresko ”Ciglane ” dzi ki sloboda alje samo 117, ljendar sine samo jek Rom. Javera 473 logorasija , save podjindje ano proboj , mudarde thane hem tharde.

Broj e muljengo  nikad na hine tachno mothovdo .Logorsko arhiva  thani unishtimi 1943. hem 1945. bers . Phuvjiaki komisija  Hrvatskako , kerdi 1945. bers  pisindja  ano izveshtaj Medzunarodno askerisko sudo ko Ninberg o numero e muljengo thano khotar  500 hem 700.000. Javno ustanova Spomen  than  Jasenovac kedindje o anava hem podatke  bas 83.145 mulje save hine mudarde so hine versko , nacionalne  numa ideoloske pripadnikija . khotar odola  47.627 Gadze , 16.145 Roma , 13.116 Jevrejija, 4.255 Hrvatija hem 1.128 Boshnjakija. Uzalo mulje hine pobuder  khotar 20.000 chave

Palo proboj  logorashijengo  ustashe o logor Jasenovac sa minirindze  hem  tardze . Palo odova o podatke kothar o dikipe ,organizacijake buchake , dzivdipa  hem palune dive  ko logor  Komisija bashi kheriba e losnipasko okupatorija dali prezivindze  logorashija , ucesnikija proboja , pisinol Centar basi  edukacija Roma.

Kontinuirano terorisanje  romane populacijake na achilo  ko granice e logorijengo  Jasenovac, odova ulo  avri khotar o logor… Hari dzanolpe akaljestar , harica isi amen arhivirano  dokumentija ”, penol  Danijel Vojak , istoricari Istututisko drustvenih nauka Ivo Pilar khotar Zagreb , ko intervju https://balkaninsight.com/2019/08/02/hrvatski-romi-dugo-skrivana-istorija-stradanja-u-holokaustu/?lang=sr

Ov vakeri  khaj o ustashke  loshnipa upro Roma nane shukar adzukare istrazime sar soj kerdo ko Gadze , Jevrejija  numa antifashistija.

Kotar o Roma tumen isi  ( SAMO ) khotora  , tragija ano odola dokumentija  save mora but shukare te chitinenpe”, objasninol  ov , dodajinol  kaj  khotar Dujto lumijako mariba  naklo pobuder  khotar 70 bers hem isi but hari  svedokija .

Vojak thano hem jek khotar autorija objavime knjigake talo anav Romi u Drugom svetskom Ratu khi Nezavisno  Drzava Hrvatska  , 1941-1945.” savo isi la cilj  te pomozinol  sikavnenge te shaj objasninen  akija thema pe uchenikijenge.

Nazalost , romane mulje genocid ano Dujto lumijako mariba  ko udzbenikija  istorijake nane vakerde hem bisterde samo hari lafija – ( sar soj ) a odova thano  mudarde  – a so ulo e romencar ano Dujto lumijako mariba , chave hem ljenge dija hem dada, na dzanen”, objasninol ov .

“Keriba taro akava tekst shaisarda EUROPEAN endowment for democracy. Gndipa thaj ramosardipa ko akava teksti sikavena gndipa taro autori ko projekti „ Dodatna podrška EU medijima u Srbiji tokom pandemije COVID-19 – Podrška Roma World“ thaj na sikavi gndipa taro EUROPEAN endowment for democracy.“

TAGS: EEDProdukcija Roma WorldYUROM centar

Related Posts

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *