„Dodatna podrška EU medijima u Srbiji tokom pandemije COVID-19 - Podrška Roma World “ Nevipe pi Rromani chib

Rromani Antidiskriminaciaki Mrezha organizuindja kedinipe sebepi taro 2.avgust, kana ko Aushvic mudardile po but se 3 milje Roma

Khi rat mashakar 2.hem 3. avgust 1944, 3,000 musha , romnja hem chave Roma mudarde ano gasne komore ano , Porodichno kamp vash Roma (Cigane) kho aushvic . Odola mudarde  thane simbolichki  deo skoro 500.000 mudarde Roma khe odola nabisterde vakhtija fashizma . Kho znak stibaskho  kho mudre mudarde , romano narodo obelezindja , kupathe  Evropske Prlamentija  hem pojedina organizacijencar , Dive setibaskhe kho romane mulje  holokaust 2.avgust . rezolucija Evropakhe parlamentija savo usvojimi 15 . april 2015. bersh zvanichno proglasindje Dive setibaskho kho romane mulje holokaust . Khotar agor II lumijakho mariba  sa djimashakarutna 80 bershengo bishto vekho jedva te ovol dajekh diskusija khotar genocid upro Roma khi Evropa . samo podajekh puti  vakherena khotar o mudarde Roma , sar kho medije , hem adjahare ki politichke debate , a po hari kho shkole hem kho univerzitetija . Starti ozbiljne debathe khe akhija thema  shaj panljol henm Lumijakho kongres Romengo hem bajarde kritikha hem uskrachivanje , zakasnime maribaskhe reparacije familijakhe muljencar hem astarde Roma – logorashija . Jekhto javno priznanje  nacistichko  progon hem mudarde Roma khotar rasne pobude hem priznanje odova progon mora the definisinolphe  sar genocid , alo thano kho dikhipa  izjava Savezno kancalarija zapadno Germanijakho Helmuta Shmita , kana arakhlaphe delegacija nevoosnovano Centralno savet germancijengo  Sinti hem Roma 17 . mart 1982. bersh , sar hem dosna delegacija Lumijakho Kongres Romengo .Palo odova , kancelar  Helmut Kol ponovindja akhija izjavakhi debatha khi Bundestag 7. novembri 1985. bersh . Akhava dive shaj smatrinophe vash prvo  javno priznanje khaj o Roma sine zrtve  genocida , narochito odoleskhe soj thani mothovdi khi germansko parlamenti .

Romani himna “Djelem , djelem ” bashaldja khi chemana Nikola Bajramovic , sikhavno srednje muzikchko shkolako ,duj putija prvakho Germanijakho  khe akhava istrumenti.

Palo minuti chutibaskho bash sa o Roma so mulje  kho Dujtho lumijakho mariba , sikahvne osnovno shkolake ” Sreten Mladenovic – Mika ”, Albena Haziri hem Elvis Beric  vakherdje odlomakh khotar zbirkha gilengi “Roma anglo duvari Aushvic “autori Bajram Halitija .

“Setiba kho genocid upro Roma hem komemoracija mora te oven povezime e aktuelno politika anglo Roma kho pojedina phuvija hem dominatna  moralno  hem etnichki vrednostija . Adjuhare, akhija aktivnost nashti te ovol ogranichinimi  samo khi kultura hem sibolichki ravno ( SPOMENIKIJA , CEREMONIJE …), nashti te ovol  svedeno samo kho nauchne analize . Kultura setibaskhi nashti te ovol zasnovano samo khi analiza anleder, isi la cilj te definishinol avdistuno, oblikujol  anglunipha hem utichinol  kho oblikhovanje indetiteta. Uzalo akhava  povezivanje proshlosti hem sadasnjosti ,  diskusija  khotar odova sar o genocid  upro Roma razvijindjaphe , izvrshindja hem pamtnindja khotar starti , sa dji agor II lumijkho mariba , mora te ukljuchinol hem analiza avdisuthno stanje Romengo hem dominatne politikake kho buth phuvija Evropakhe.”pendja thano Osman Balic , direktor  SKRUG liga Roma khi tribina savi sine posle.

Ov dodajindja : “Revizionistichki  pristup kho tumachenje istrorije Dujtolumijakho mariba hem sukobija fashizma hem antifashizma dobinena kho zamah , intezitet hem polemichko oshtrina . Umesto antifashizma , pojma savo podrazumindja aktivno save suprostavindjephe fashizmu , uvodinophe , chivophe kho prvo plan hem apsolutizuje figure zrtve . Roma  nane samo zrvte . Roma sine hem achile antifashistija !

Setiba kho holokaust zameninol setiba kho antifashizam , Meta thno antifashizam ! Kho vakhti kana o fashizam povapirinophe ! Mangen o antifashizam smestinen kho muzej . Antifashizam kho pli priroda prepostavinol  akhtivne  stavija , suprostavinen vash sa so smanjinol , ogranichinol  hem ugrozinol induvidualne hem kolektivnohem  sloboda hem khe odova smisao thano opasnost hem prepreka Hor drzave .

Odoleske , khana amen vakhera khotar Romne zrtve khotar proslost , amen  zapravo vakhera hem khotar odnos hem tumachenje kho  sadasnjost  kho medije , kho stavija avdisutne politicharijengo hem prakticho politika Romengo.”,pendja Balic.,

” Obrazovane terne Roma thane potencijal vash akhija zajednica hem odova i najsuzo nachin te poboljshinolphe than amare narodoso “,pendja thano Alija Sacipovic , romano aktivisti . Naglasindja khaj o Roma sa pobuderi  svatinen khaj thano o drumo te iklova khotar beda , pa adjahare sa pobuderi chija odluchinen palo osnovno , nastavinen hem khi srednjo shkola , a disave hem upisinen falkutetija . ON thane angluniphe , hem odole drumeja , drumeja obrazovanja valjan te djal romani zajednica , pandol Sacipovic .

Proceninen khaj ano Dujto lumijakho mariba mudardilo najhari 500.000 Roma , gotovo 50 posto  sa angledereskhe romani populacija khi evropa. Khe nesave phuvija  sar soj Germanija , Austrija hem cheshka , vechina lokalne romani popuplacija praktichno thane koslje .

” Setiba kho holokaust  upro Roma nane samo puchiba istorijkhi pravdakhe . Lafi thano khotar solile moralno stavi  savo sprechina okola ista drushvtvene hem politichke procesija save muklje Holokaust te na mukhen nikad the oven . Ako Evropa mangol te ostvarinen vrednost  demokratijakho hem slobode sar so ponosno istichinol  te osigurinol  angluno napredakh hem rahati , valjan zorale suprostavinamen pobaro talas anticiganizmu hem , pana po hor , toksichno nacionalizam , shovinizam  hem rasizam savo sunjinolphe kontinetija . “Pisindja vash Dive setibaskho kho mulje holokaust Ana Mirga -Kruselnicka , zamenica direktorka ERIAC .

“Keriba taro akava tekst shaisarda EUROPEAN endowment for democracy. Gndipa thaj ramosardipa ko akava teksti sikavena gndipa taro autori ko projekti „ Dodatna podrška EU medijima u Srbiji tokom pandemije COVID-19 – Podrška Roma World“ thaj na sikavi gndipa taro EUROPEAN endowment for democracy.“

Related Posts

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *