Danas je Svetski Dan maternjeg jezika ~ Avdive Lumijako Dive tari dajaki čhib
Smrt jezika je lingvistički pojam koji označava nestanak tj. izumiranje jednog jezika u smislu da on više nema izvorne govornike. U tom smislu jezici poput latinskog, staroslovenskog ili sanskrita su mrtvi iako imaju sfere upotrebe. Smrt jezika može pogoditi kako jezike tako i njihove dijalekte. Jezikom „na samrti“ /umirućim jezikom smatra se jezik koji se više ne prenosi na potomstvo kao prvi jezik, tj. u procesu primarne socijalizacije.
Prema sajtu Etnolog trenutno na svetu ima 7097 jezika.Eksperti procenjuju da će između 50% i 90% postojećih jezika nestati do kraja 21. veka.Međutim, svi jezici imaju isti potencijal za izražavanje svekolikog ljudskog iskustva, te gubitak bilo kog jezika, bez obzira na broj govornika ili na prisustvo pisanog jezika, predstavlja siromašenje kulturnog i intelektualnog bogatstva, kolektivne mudrosti i kulturnog diverziteta.
Romski jezik spada u indo-arijsku grupu indoevropskih jezika. Romski narod u svetu govori jezičnim dijasistemom koji čini 60-ak dijalekata, često potpuno različitih. Zbog činjenice da je romski jezik nestandardizovan i da njegova dijalektička fragmentacija sprečava viši nivo društveno-jezičke integracije i povezanosti romskih zajednica, može se govoriti i o ugroženosti romskog jezika.[4] Najčešće, romske zajednice govore pomešanim jezikom koji je nastao na osnovu okolnih govora sa vokabularom zadržanim iz romskog jezika. U Srbiji najčešći dijalekti su gurbetski, arlijski i tamarski.
Romski jezik ima standardizovanu gramatiku još u vreme SFRJ, a od 1985. romski kao izborni predmet se predavao u Prizrenu, od 1997. u Vojvodini i u poslednjih godina i u drugim mestima u Srbiji. Ipak, malo roditelja odlučuje da će njihova deca učiti romski.
Na žalost takav je slučaj i u Nišu, u školi u kojoj je 99% procenata iz romske zajednice, jedva 20% hoće da izučava svoj maternji jezik. Iako je takva situacija U Srbiji je romski jezik živ, jer ga Romi koriste i prenose s generacije na generaciju. U upotrebi je i na visokim školama, u medijima, na romskom se objavljuju publikacije i književnost.
